Sábado 16 de mayo-pe, el sociólogo ha Doctor en Educación Esteban Wilson Pintos Andrade ojeapuka EnClave Libre jornada rehe peteĩ clase abierta ndive oñembyaíva "La política que no se ve: educación y vida cotidiana". Buenos Aires-gui, Zoom ndive oñemongarahũ Territorio Liberté-pe Batán-pe máxima seguridad cárcel-pe, omoheñói peteĩ mba'ekuaa pohana hag̃ua oje'áva política ha lo político-ko ndive — ha ohechauka mba'éichapa lo segundo oike teko rehe, ñe'ẽ rehe ha mba'e japo ára rehe ikatúrõ jepe neike'ỹ.
El Enclave oguereko vore Universidad Liberté ha Cooperativa-pe. Jornada oñembo'apuka cárcel mbytégui el Pampa Aguirreal-pe ha oñemomba'e Ángel M.-pe estudio-gui. La Lic. Cecilia Pintos —expositor-pe ypype ha Liberté-pe oikove ára jepykúivape— oñangapu'ã Canadá-gui: peteĩ tembiapo ñemoirũ mba'eapo ha ñemoirũ aty rehe oñembosako'i cooperativa ndive ary puku jave. Zoom-pe oñemongarahũvape oĩ Daniel Q., pira ojejupi'ỹva ára pa'ũ guive, oñemboherakuã haguã "Egresado de Liberté" ramo. Consejo de Administración de la cooperativa —oĩva hese la Dra. Diana Márquez ha el Lic. Ricardo Augman ambue-kuéra ndive— ohecha jornada ha omoheñói jave mboyve. Oñangapu'ã transmisión-pe la Dra. Claudia Perlo, Liberté-pe oĩva.
La política ha lo político: peteĩ oje'a oikuaaukáva léi ikatúva
Pintos ojehúi clase-pe peteĩ mba'e ñembojevýva ndive. "Naikatúi roñe'ẽ la política rehegua institucional retepy rehe — democracia, partido, mbareteaty." Mba'e ojepropone oĩ ambue: hembiapokuaa lo político hína pe "mba'e iñarandu, iñee'ã, ñemomba'e oĩvakuéra mba'éichapa ojemuña ñorairõ ha japo rehe." Lo político oike teko ára rupi, ñe'ẽ ha ñembohovái mbo'ehaópe. Politica partidaria, omombe'u, peteĩcha oñemoñe'ẽ oúva — hetave ko'ẽ'ỹ — pe ñemosẽ ko'ã mba'e marandúgui.
Sentidos de primer y de segundo orden
Ko'ãga rehe, Pintos ojepropone peteĩ oje'a analítica omoirũva clase opa. Sentidos de primer orden hína oñemboguekóva historia rupi: positivista, eurocéntrica, matrices ordenadora, oúva estado moderno ñemoheñóigui ha oñembohasa tetã pópe tekoñembohasa rupi oĩvape iñarandu'ỹre pe mba'e tembiporu haguékuri. "Hetave hasy iñemovaẽ", he'i.
Sentidos de segundo orden, upéi, okakuaáva: oñemoñe'ẽ ary mokõi ha ary pa'ũ mbytépe ha ikatúva contracultural — gobierno progresista latinoamericano kirchnerismo, Lula, Evo, Correa, el Frente Amplio — hag̃ua térã conservador, tembiapo omoirũva matriz hegemónica-pe. Hetave okakuaa, hetave oikuái.
La política peteĩ mba'e ojepykýva enriquecimiento de sectores burgueses ha empobrecimiento de la mayoría de las poblaciones.
El positivismo ndaha'éi peteĩcha teoría: peteĩ teko
Hetave clase-pe oñembyai mba'éichapa positivismo — Augusto Comte-pe ñe'ẽreko ha iñakã "ordem e progresso" rehegua — oguata jaiku sujeto ramo. "Roĩ peteĩ aty sujeto positivista", he'i. Brasil-pe akã he'i Ordem e Progresso. Ñemomba'e ñemboirũ, oje'áva técnico ha ideológico ndive, iñee'ã "objetividad" ñemboykéva rupi: opa mba'e oike mbo'ehaópe, ñe'ẽ pype, ko'ã mba'e iñarandu rupi.
Pintos oñembosako'i ko mba'e ndive mokõi mba'ekuaa ypykue: aparatos ideológicos del estado Althusser-pe — mbo'ehao, ñemoirũ, tembiapohao, oñembosako'ihápe tapykuépe opavave mba'e — ha hegemonía de Gramsci, ko'ã jave peteĩ aty social ombojere ambue-kuéragui iñee'ã teko paura hina universales ha opa ndive oñemoheñóiva. "Upépe omonguatáma mbarete", he'i.
Ñe'ẽ pytũva teko rehe
Hechaukávo mba'éichapa sentidos de primer orden okakuáa jepéva, Pintos ombohechauka peteĩ ñe'ẽ rysýi ohendu mbo'epotyhápe, mokoĩhápe, teko ára-pe. "A los negros hay que matarlos a todos — pero no de piel, de acá". "El pobre es pobre porque no quiere trabajar". "La política es toda corrupción". "Con los militares esto no pasaba". "El feminismo ya consiguió demasiado". "En Argentina no hay racismo, somos europeos". Ñe'ẽ peteĩteĩ, he'i, ojapo mba'éichapa Arturo Jauretche he'íva las sonceras argentinas: jaiporu hag̃ua sistema-pe oñembojára iñarandu amo ha ndaha'éi ideología ramo.
Upégui, he'i Pintos, oĩ tembiapo tuicháva Jauretche ombyaíva colonización pedagógica ramo: sistema educativo, teko oficial ha medios omoĩ colonizado-pe marandú ojehechaukáva colonizador ñemomba'e rehe, ojapo hag̃uáicha dominado oñe'ẽva mba'e ajeno rupi ha ohecha hese haguã nación amboue resa rupi.
Jave sectores populares hovota-kuéra oje'éva naprojúi
Porandu tuichaguáva ojekuaa: mba'érepa sectores populares hovota-kuéra proyecto político-kuéragui ojeperjudica hese. Pintos ojepropone peteĩ léi: cambio objetivo — mba'e ñemoirũ, salario, derecho ojejapóva — ha cambio subjetivo — ñemomba'e, pauta cultural hegemónica — oĩ marandu mbovykue pekuéra. Peteĩva okakuaa pyahúva. Ambue oúva estado argentino agroexportador ñemoheñóigui ha hetave oĩkóva. Upéicharamónte, he'i, "ndaha'éi hasy oĩ mba'épa personas oikuaáva beneficio objetivo ovotáva proyecto oñemomba'e hegemónico rehe".
El Pampa Aguirreal omoheñói jave rehe peteĩ léi Territorio-gui. "Hetave jave ha'e oporandu mba'éichapa personas en situación de cárcel ovotáva proyecto político oñemoperjudica hese", he'i. Iñee'ã: "ojapo peteĩ película akã pype oĩháicha sociedad ambue pegua. Peteĩ aravo ndoĩri ejumba'e mba'e oĩva ko yvyguy-pe. Oñepyrũ oje'a oje'úva hese — celulares, libertades anticipadas, condena mokoi'ỹva — ha iñee'ã, peteĩ aravo, oĩha ambue kuéra". Peteĩ soncera, Esteban-pe ñe'ẽ rupi.
Ambue ñe'ẽ, ambue hecha: Miguel Vega-pe réplica
Enclave mboyve oñemoĩ marandu peteĩ ñe'ẽ ñembohérava rehe. Miguel Vega, Liberté-pe mbo'epytyvõ oñemoirũva oĩva Zoom-pe, oikuaáva teoría política ha constitucional rehegua, omoî peteĩ hecha ambue positivismo rehegua. Omomba'e iñeẽ historiko: "omombyta hag̃ua marandupotĩ ndojejapóiha rey, iglesia térã gobierno-pe ñee'ã rupi, ndaha'éi mbata objetivo ndive okatupyry opavave ohecháva". Ha oporandujey mba'éichapa oje'a politicamente mbo'ehára-kuérape térã validar adoctrinamiento ñemomba'e: "ciudadano ojapohague hovota iñee'ã rupi teko jaha'árõ — inflación, tembiapo'ỹ, inseguridad — ojemuña manipulación cultural rehe paternalismo".
Ñe'ẽ ojekuaa marandu. EnClave Libre formato ha'e ko'ã: naikuaaséi consenso, oikuaase ñembohovái. Ha oheja ñembohovái marandu'ỹre.
Peteĩ mba'ekuaa ojehúva: "egresado de Liberté"
Oĩ ambue mba'e jornada-pe. Daniel Q., Liberté-pe integrante historio ojejupi'ỹva ára pa'ũ guive, oñemongarahũ Zoom-pe ha oñemboherakuã "un Liberté liberado, un egresado de Liberté" ramo. Iñe'ẽ-pe omombe'u haguapy omoirũ hag̃ua egresados de Liberté-pe emblemático reincidencia cero rehe. La Dra. Diana Márquez oheja marandu mba'ekuaa rehe: "Egresado de Liberté — ahecha ko mba'ekuaa hesakã tuicha, ñamboykéva egresar cárcel-gui. Jajapo hag̃ua ko ñembohuasa". Peteĩ categoría editorial cooperativa oguata jave ohase, ha oñe'ẽ Pintos oñemoî mba'e tuicha peguáva ndive: identidades colectivas ñemoheñói contracultural ramo, ndaha'éi herencia natural ramo.
Mba'e ojekuaa
Mboyve oñemomba'e Esteban haihára, Gerardo Short —estudiante habitual oñemongarahũva Zoom-pe— oporandu micro-acción mba'éichapa tuvicha cooperativa-pe oñemboguatáva. "Acciones contraculturales oĩ hetave, ndaje oñeñandúi hetave sujeto-pe ha aty-pe. Liberté peteĩ ñeha'ã tuicha. Nde oñeha'ã umi mba'e ñemomba'e historiko ári, umi valor ñemoheñói rehe. Ha upévare jave triunfo térã derrota oúva ko'ã tembiapo contracultural-gui — peteĩ ñemomba'e teko rehe. Ha upépe ahechái mba'e ypyguarã".
